Førsteinntrykket kan bedra

Et lite historisk tilbakeblikk til 70-tallets Madagaskar.

Ho var spesiell, misjonær Kjersti Vevstad frå Gjerstad. 20 skular med 1000 elevar administrerte ho i regnskogen på Aust Madagaskar i 1970-åra. Elevbyen i landsbyen Ampasinambo var finansiert av Skolenes Ulandsaksjon. Men det var hennar initiativ og ho var byggeleiar. Her fekk elevane frå småskulane i skogen vidaregåande utdaning, og her fekk dei bu. Kjersti fungerte også som uformell prost for prestane i distriktet. I desember 1974 fekk eg ein fottur på 100 km saman med henne og ein ungdomsflokk langs skogstiane. Eit prostimøte i utkanten av distriktet var målet. Eg fekk då eit og anna glimtet frå hennar liv som einsleg misjonær i skogen.

På jordvegen inn frå kysten til landsbyen måtte Kjersti og alle som skulle til Ampasinambo, over 30 provisoriske bruer. Desse vart demontert før regntida sette inn.  Dermed var dei klar til montering igjen når regntida var over. Den tørre tida var einaste sjansen for Kjersti å koma seg ut til sivilisasjonen med den vesle jeepen sin for å proviantera det nødvendige til eige hushald og til skulen. Dessutan skaffa ho medisin og anna til den lokale sjukestova som staten eigentleg hadde ansvaret for.

Ein dag hadde ho med seg ein ung gendarm (militær politimann). Ungdommen insisterte på å få ta over rattet. Det var jo for gale at den aldrande dama skulle måtta køyra sjølv! Men det gjekk ikkje likare enn at jeepen kom for langt ut på vegkanten og trilla rundt fleire gonger sidelengs ned skråninga før han vart ståandes på hjula igjen. Den urøynde sjåføren fekk sjokk og stakk av. Men Kjersti fekk samla folk frå landsbyane i nærleiken, og med skogens dronning ved rattet, greidde dei dra vogna opp på vegen igjen.

”Etter ein kneoperasjon har eg hatt problem med å gå så langt. Men det er vel litt psykisk også,” la ho til. Ungdomane i fylgjet drog i førevegen. Men då ungdommen hadde kvilepause, seig Kjersti med staven forbi. Slik kom me fram samstundes.

Ei kraftig regnbye kom i det me passerte ein risåker i skråninga opp frå stien. Eit halvtak som bonden hadde sett opp for seg og dottera var stor nok til at Kjersti og eg  fekk søkja livd der. Bonden hadde berre eit lendeklede – salaka – på seg. Far og dotter skulle nett ha seg eit måltid ris servert på palmeblad. Dei uventa gjestene vart sjølvsagt inviterte med i måltidet. Denne skogen er nok grensene for ditt liv, tenkte eg og studerte den enkle mannen.

Me presenterte oss som misjonærar frå Norvezy, Noreg. Nei, der hadde han ikkje vore. Men han var godt kjent i Djibouti, Libanon og Syria, fortalde han.  Åhå, jaså? Jau, han hadde vore fransk soldat. I 1928 forlet han Damaskus etter 9 år i den franske hær.

Nei, skulle du høyrt på maken! Så feil kan ein ta. Ein bør ikkje vurdera mennene etter antrekket, ei heller damene etter ganglag og stav.

Les innlegget →

Eit glimt frå ei anna verd

I denne artikkelen skal eg forklare nærmare om landet Madagaskar, som er nokså ansleis i forhold til biletane du har i hovudet. Det er mange som tar alle Afrikanske land i ein og samme kam, og uansett om landa er i same kontinent kan ulikhetane vera enorme.

Eg er ei 19 år gammal jenta frå Norge som er på utveksling på Madagaskar i 6mnd, og reiser gjennom NMS sitt utvekslingsprogram (Connect) på Hald internasjonale senter. Her har eg opplevd at alle mine tankar og forventingar til landet og Afrika generelt ikkje var som eg hadde trudd elle tv-skjermen har vist. Alt i denne artikkelen er tatt utifrå egne tankar og opplevingar, og absolutt ikkje ein fasit på noko.

 

Solskinnsøya aust for Mosambik, nemleg Madagaskar er ukjent for folk flest. Kanskje du har høyrt om baobab- tre, lemurar eller sett ein av dei mange Madagaskar filmane. Det er så mykje meir enn berre ei øy utanfor Afrika og eit av verdas fattigaste land.

 

Viss du skal samanlikna med Norge er det enorme forskjellar, og nokre av dei er veldig openbare. Som for eksempel så er me nordmenn kjende for vår intimsone og du har vel høyrt at me sitt ein og ein på bussen? I Madagaskar er det absolutt ingenting som heiter personlig mellomrom, viss du tar bussen og det ikkje er fleir seter igjen så deler du enten setet med ein vilt fremd person elles så kan du stå tett oppi folk.

 

Det er kanskje framstilt på internettet og TV at afrikanske land er så fattige og det kjem berre fram alle katastrofane som skjer og det er sant at over gjennomsnittet ikkje har så mykje pengar å forholda seg til, men uansett om dei har så lite er dei nokre av dei lykkelegaste personane i verda. Det er så fint å sjå at uansett om dei har altfor lite mat, pengar og klede så delar dei alltid på det de har, og alle skal få! Det er verkeleg noko me som kjem frå dei vestlige landa kan læra og kan prøva a setja pris på at me har muligheita til å få utdanning, får mat på bordet kvar dag og kan begynna å setja pris på ikkje berre dei store tinga her i livet, men også dei småtinga i kvardagen.

Les innlegget →

Når søppel preger hverdagen

- Folk flest er ikke klar over at deres handlinger kan ha påvirkning på den globale oppvarmingen ellers i verden.

Dette sier Miranto Andriamiarantiana som bor og studerer i Antananarivo, Madagaskars hovedstad. Hun er min kontaktperson dette året. I år studerer jeg på Hald Internasjonale Senter, og bor og jobber på Madagaskar i seks måneder. Det å bo i et annet land har fått meg til å reflektere over ulike ting. Det jeg har lagt spesielt merke til her er hvordan søppel preger hverdagen på en annen måte enn hjemme. Søppel er mer synlig i gatene her, og det fikk meg til å reflektere over og bli mer bevisst på problemstillinger vi står ovenfor både her og i Norge.

Les innlegget →

Psykiatri, omsorg og spiritualitet i en gassisk kontekst

- Det er et større problem at kristne i den vestlige verden benekter muligheten for demonbesettelser enn at vi i vår gassiske kontekst har vanskeligheter med å skille mellom ulike former for psykiske lidelser og besettelser.

Denne spissformuleringen kommer fra doktor Yvonne Andrianasolo (67).  Hun er innvidd hyrde og jobber som lege i omsorgsbyen på Ambohibao i Antananarivo. I en lengre periode bodde hun i Frankrike, og hun er derfor godt kjent med virkelighetsforståelsen i Europa. Hun ble hyrde i vekkelsesbevegelsen, i den såkalte ”fifohazana”, allerede i andre halvdel av 1970-årene, etter en lengre periode med innføring i bibeltekster, troslære, etikk, evangelisering, diakoni, forbønn og eksorsisme.

I løpet av et par formiddagstimer fikk jeg anledning til å stille Yvonne og hennes lege- og hyrdekollega Suzanne Rafaramalala (63) noen utfordrende spørsmål ”med vestlige øyne”. Jeg har lenge vært litt nysgjerrig på hvordan gassiske leger i hyrdebevegelsen ”fifohazana” bygger bro mellom sin medisinske fagkunnskap og tjenesten som innvidde hyrder.

De to kvinnene er vant til å ta del i utdrivelsesritualer, men det lyser mildhet og kjærlighet i deres øyne når vi snakker om deres holdning til okkulte fenomener. Begge har reflektert mye på forholdet mellom psykiske lidelser og såkalte ”besettelser”.

Les innlegget →

Følg
bloggen

Få varsel om nye blogginnlegg på e-post.


Expand Lukk Søk Meny Mer Expand Arrow Facebook Twitter Instagram Youtube Vimeo Email Tro Kjærlighet Kjærlighet Håp Håp